Αντιγόνη απ' το Πουσκάρ (2025) [9.3]
[12-03-2026, 17:54]
"Αντιγόνη απ' το Πουσκάρ" της Μαρίας Σκιαδαρέση, ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που διαρθρώνεται πάνω στον Σοφόκλειο μύθο με τη διαφορά ότι η ηρωίδα του κατάγεται από την ιερή πόλη των Ινδουιστών, το Πουσκάρ, στην πολιτεία της Ρατζαστάν.
Η μυθοπλασία τοποθετείται στον κάμπο της Βοιωτίας και συγκεκριμένα σε ένα χωριό της Θήβας και οι δύο ήρωες του βιβλίου- σύμφωνα με σημείωμα της συγγραφέος -είναι εμπνευσμένοι από πραγματικά πρόσωπα.Ο μυθιστορηματικός χρόνος διαρκεί εφτά μέρες όσο ο τρύγος και μέσα σε αυτόν παρακολουθούμε μια εξαφάνιση, έναν φόνο και ένα απρόοπτο τέλος.
Ο Ηλίας Πεκμετζής, γαιοκτήμονας και αμπελουργός, μετά από ένα εγκεφαλικό έχει πάρει υπό την προστασία του έναν Ινδό επιστάτη, τον Χόντι.Δεκαέξι χρόνια πριν είχε βρεθεί δολοφονημένος ο πρωτότοκος του γιος, Διονύσης, αλλά το έγκλημα δεν εξιχνιάστηκε ποτέ.Η γυναίκα του, αδύναμη να αντέξει το χαμό του γιού της πέθανε λίγο αργότερα.Ο μικρότερος γιος, ο Χρίστος, μεγάλωσε στη σκιά του αδερφού, ήταν περιφρονημένος από όλους καθώς δεν είχε τις ίδιες ικανότητες ή την ευφυία του Διονύση και γενικά ήταν ράθυμος, ουραγός και εξαρτημένος από τους άλλους.Το αγρόκτημα θα αναλάβει ο Ινδός Χόντι, που στη χώρα του ήταν δάσκαλος, ο οποίος ήρθε στην Ελλάδα μαζί με τον φίλο του Νισίθ, που ανήκε στους "ανέγγιχτους" , μια κατώτερη κοινωνική κάστα στην Ινδία.Αυτοί οι δύο ενώνονταν από βαθιά φιλία και λίγο αργότερα θα έρθει και στην Ελλάδα η αδερφή του Χόντι, η Ανίλα, όταν θα μείνει χήρα και θα υποφέρει κάτω από την εξουσία των συγγενών του άντρα της, που την περιφρονούν.
Όλα τα πρόσωπα του μυθιστορήματος αυτοπαρουσιάζονται μέσω της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, και έτσι ο αναγνώστης παρακολουθεί με εξαιρετικό ενδιαφέρον τις σκέψεις τους και σκιαγραφεί τον χαρακτήρα τους.
Μια μέρα ο Χόντι θα εξαφανιστεί και όλοι αναρωτιούνται τί έχει συμβεί.
Ο Χρίστος έχει παντρευτεί την Δέσποινα αλλά επειδή δεν μπόρεσαν να κάνουν παιδιά, ο γάμος τους είναι έτοιμος να διαλυθεί.Θεωρείται ύποπτος από τον αστυνόμο Αχιλλέα Πλατή με τον οποίον συνδέονταν με παιδική φιλία ,αν και έδειχνε να συμπαθεί τον επιστάτη, παρόλο που επιβουλευόταν τη στενή σχέση του πατέρα του μαζί του.
Η Ανίλα προσπαθούσε να ακούσει το θρόισμα των φύλλων μήπως της φανερώσουν ένα σημάδι για την εξαφάνιση του αδερφού της.
"Είναι όμως δυστυχώς στη φύση του ανθρώπου να κυριεύεται από φόβο και να κουμπώνεται μπροστά στουν άλλον, αυτόν που φέρνει αλλαγές στη ζωή του." ( σελ.106)
Ο Χόντι ,αν και απών ως αφηγηματικό πρόσωπο είναι πανταχού παρών από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών.
Το μυθιστόρημα διαπλέκεται με πολλές επάλληλες εγκιβωτισμένες ιστορίες που ρίχνουν φως στις ζωές των ηρώων , έτσι ώστε ο καθένας τους να χτίζει το δικό του άλλοθι.
Πίσω από τα γεγονότα που εκτυλίσσονται ταχύτατα ένας απαγορευμένος έρωτας θα φυτεύσει την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.
" ...κανείς δε σκέφτηκε την άλλη εκδοχή του έρωτα που θερίζεται πριν καν ανθίσει μιας και τα ανόμοια δεν ενώνονται."( σελ 141)
" Σου έδειχνε την αξία της ομορφιάς σ' ένα μπουμπούκι που ανοίγει και γίνεται λουλούδι, στον ήλιο που την κάθε μέρα κάνει τον κύκλο του ουρανού, στη δύση με τα πλεγμένα χρώματα..."
Οι ήρωες θα βρεθούν αντιμέτωποι με ισχυρά διλήμματα, όταν θα αποκαλυφτεί ο δολοφόνος του παλιού εγκλήματος που έρχεται να καταλύσει τους συγγενικούς δεσμούς.Απο την άλλη πλευρά η Ανίλα θα υψώσει το ανάστημα της και θα αποχαιρετήσει τον αδερφό της με τον τρόπο που πιστεύει πως του αρμόζει επιτελώντας το θρησκευτικό και ηθικό της καθήκον , ενώ ο Νισίθ θα επιλέξει την δική του εξιλέωση απέναντι στον "αδερφικό" του φίλο.
Συγκλονιστικές σκηνές αποτελούν οι περιγραφές των εθίμων της ταφής που μοιράζονται οι δύο γυναίκες που διαφέρουν στο θρήσκευμα και στους ρόλους, η μία από την πλευρά της μάνας και η άλλη από την πλευρά της αδερφής.
Η πλοκή άψογα σχεδιασμένη από τη συγγραφέα στο τέλος φέρνει την κάθαρση , ενώ αποδίδεται δικαιοσύνη, ανθρώπινη και θεία, όπως ακριβώς και η Αντιγόνη του Σοφοκλή που επιτέλεσε το χρέος της απέναντι στον νεκρό αδερφό της .
Μέσα από το μυθιστόρημα αναδεικνύονται τα πάθη των ανθρώπων:η ζήλεια , το μίσος, η εμπάθεια , ο έρωτας , η αποξένωση ανάμεσα στα ζευγάρια, η ενδοοικογενειακή βία, η κοινωνική απαξίωση όσων ανήκουν σε κατώτερα κοινωνικά στρώματα, το ευμετάβολο της τύχης, η καλή ζωή που δεν συνεπάγεται και έναν καλό θάνατο, οι διαφορετικές απόψεις των αλλόθρησκων σε θέματα ζωής και θανάτου, οι δυσκολίες και η απαξίωση που νιώθουν συχνά οι πρόσφυγες που πασχίζουν να ενσωματωθούν σε μια κοινωνία με διαφορετικά ήθη και έθιμα.
"Έτσι το σκέφτηκα κι εγώ και είπα.Ο άνθρωπος παντού μπορεί να ζήσει αρκεί όπου βρεθεί να σεβαστεί όσα πιστεύουν και αγαπούν οι ντόπιοι, να μάθει να μιλάει σωστά τη γλώσσα, να αποδέχεται συνήθειες και έθιμα, να αφήνεται στην αφομοίωση, κατά το δυνατόν, χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές του ή να ξέχνα τις ρίζες του." ( σελ.338)
Γιατί πολύ σωστά γράφει ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη: ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεφύγουν απ' αυτό που θα τους συμβεί.
( Ως πεπρωμένης ουκ έστι θνηροις συμφοράς απαλλαγή)
By
maria